ForumPS

LENÝN'DEN DÝN ÜZERÝNE !





Fransa’da Ýç Savaþ’a önsözünde Engels þuna dikkat çekmiþti: “devlete iliþkin olarak, din bütünüyle kiþisel bir sorundur.” Bunu yorumlayan Lenin 1905’de þöyle yazýyordu: “Devlet dinle ilgilenmemelidir; dinsel kurumlar devlete baðlý olmamalýdýr. Herkes istediði dini savunmakta ya da dinsiz, yani genelde her sosyalist gibi ateist olduðunu açýklamakta özgür olmalýdýr.” (Lenin, Din Üzerine, “Sosyalizm ve Din”)





Bununla birlikte Lenin de, partiye iliþkin olarak, Engels’in devrimci partinin dine karþý mücadele yürütmesi gerektiði yönündeki öðüdüne dikkat çekiyordu:







“Proletaryanýn partisi, devletin dinin kiþisel bir sorun olduðunu ilan etmesini ister, ama halkýn afyonuna karþý mücadeleyi, dinsel hurafelere vb. karþý mücadeleyi kiþisel bir sorun olarak görmez. Oportünistler sorunu, Sosyal Demokrat Parti dini kiþisel bir sorun olarak görüyormuþ gibi çarpýtýyorlar.” (age, “Ýþçi Partisinin Din Karþýsýnda Tutumu”)

Ve þunu ekliyordu: “Modern dinin köklerinin gömülü olduðu yer, çalýþan kitlelere uygulanan toplumsal baský ve onlarýn kapitalizmin kör güçleri karþýsýndaki aþikâr çaresizliðidir. […] kitleler dinin kaynak bulduðu toplumsal olgulara karþý birleþik, disiplinli, planlý ve bilinçli bir tarzda mücadele etmeyi öðrenene kadar, kapitalist egemenliðin tüm biçimlerine karþý mücadele etmeyi öðrenene kadar, hiçbir eðitsel kitap yýðýnlarýn bilincinden dini söküp atamaz.” (age, “Ýþçi Partisinin Din Karþýsýnda Tutumu”)





Fakat Marksistler, dindar olanlar da dahil tüm iþçileri kapitalizme karþý mücadeleye katmak için her þeyi yapmalýlar. Bizler bu iþçilerle aramýza engeller dikmemeli, aksine sýnýf mücadelesine etkin bir þekilde katýlmalarý için onlarý teþvik etmeliyiz.





Daha önce de söylediðimiz gibi, Rus iþçi sýnýfý tarih sahnesine 1905’de, baþlarýnda bir papaz, ellerinde dinsel ikonalar ve çara –küçük Babamýz– seslenen bir dilekçe taþýyarak girdi. Devrimcilere güvenmiyorlar hatta bazen onlarý dövüyorlardý. Fakat tüm bunlar dokuz Ocak katliamýndan sonra 24 saat içinde deðiþti. Ayný iþçiler, dokuzu akþamý, silah istemek için devrimcilere geldiler. Ýþte bu, bilincin olaylarýn sýcaðýnda ne kadar hýzla deðiþebileceðini göstermektedir!





Bu arada dilekçeyi ve barýþçý gösteriyi örgütlemiþ olan ve Çarlýk polisi için çalýþan Papaz Gapon, Kanlý Pazardan sonra ani bir deðiþim geçirdi. Çarýn devrimci yýkýlýþý çaðrýsýnda bulundu ve belirli bir aþamada Bolþeviklere yakýnlaþtý. Gapon dindar olarak kalsa da, Lenin onu bir kenara itmedi, tersine kazanmaya çalýþtý.





Lenin’in esnek tavrý, grevler karþýsýndaki tutumunda da görülüyordu. Grevlere katýlan ama dindar olan iþçilere karþý sekter bir tutum takýnanlarý uyarmýþtý. “Böyle bir zamanda [yani bir grev sýrasýnda] ve bu koþullarda ateizm vaazlarý vermek, grev hareketine katýlan iþçileri dinsel inançlarýna göre bölmekten baþka bir þey istemeyen papazlarýn ve kilisenin ekmeðine yað sürmek olur.” (age, “Ýþçi Partisinin Din Karþýsýnda Tutumu”)





Sorunun özü budur. Bizler iþçi örgütlerinin tüm ayrým çizgilerinin –dinsel, ulusal, dilsel veya ýrksal– ötesinde birliði için mücadele ederiz. Görevimiz tüm ezilenleri ve sömürülenleri burjuvaziye karþý tek bir ordu içinde birleþtirmektir.





Marksistler asla ateizmin kabulünü parti programýnýn bir parçasý haline getirmediler. Bu tür zýrvalýklar her zaman anarþizmin özelliðiydi. Ýnanan bir iþçinin, harekete yakýnlaþtýðý, hareketin genel programýna inandýðý ve sosyalizm için mücadele vermeye istekli olduðu ama dini terk etmek istemediði durumlarla çok sýk karþýlaþýlýr. Ne tavýr almalýyýz bu durumda? Kesinlikle onu dýþlamama tavrýný. Böyle bir iþçi, dinden dönmek için deðil kapitalizmle savaþmak için harekete katýlmak ister. Muhtemelen, zamanla kendi politik ve dinsel inançlarý arasýndaki çeliþkileri görecek ve yavaþ yavaþ dinden uzaklaþacaktýr. Fakat sorun hassas bir sorundur ve zorlanmamalýdýr. Lenin’in açýkladýðý gibi Marksistler, “bu iþçilerin dinsel inançlarýna karþý yapýlan en küçük hakaretin dahi kesinlikle karþýsýndadýrlar.” (age, “Ýþçi Partisinin Din Karþýsýnda Tutumu”)





Ancak orta sýnýf bir aydýn, hareketin ideolojisine kafa karýþýklýðý sokmaya çalýþtýðýnda sorun tümüyle farklýdýr, týpký Lenin’in din konusunda yazdýðý sýralarda yaþanan örnekte olduðu gibi. Bir grup ultra-sol Bolþevik (Bogdanov, Lunaçarski vs.) mistik felsefi fikirlerle Marksizmi revize etmeye çalýþýyordu. Lenin, tamamen haklý olarak bu eðilime karþý savaþtý.



KAYNAK ;MARKSÝST TUTUM