biyografi t�r�n�n �zellikleri ve tarihi geli�imi,temsilcileri - ForumPS - En Yeni Oyunlar PS3 Playstation Bedava Resim Futbolcu Resimleri Youtube Yotube Rapidshare Program indir Be�ikta� Galatasaray Fenerbah�e

**FreaK7** · 24. June 2009, 12:33 AM

Biyografi T�r�n�n �zellikleri
(Tarihi Geli�imi ve Temsilcileri)

Kendi alanlar�nda �nl� olmu�

siyaset adam�

edebiyat��

sporcu

bilim adam�

ses

sinema

tiyatro sanat��s�

gazeteci

ticaret adam� gibi ki�ilerin hayatlar�n�

neler yap-t�klar�n�

�lke ve d�nya insanl��na neler kazand�rd�klar�n�

hayatlar�n�n �nemli ba�ar�lar�n� ve d�n�m noktalar�n� b�t�n�yle anlatan yaz� ve kitaplara biyografi (ya�am�yk�s�) denir.

Bir ki�inin hayat�n� ayr�nt�l� olarak veren ki�isel biyografi kitaplar� oldu�u gibi

birden �ok ki�inin hayat hik�yelerini bir araya getiren genel biyografi eserleri de var-d�r.

�rne�in antolojilerde

ansiklopedilerde

y�ll�klarda birden �ok ki�inin biyografileri �ok k�sa olarak ana hatlar�yla verilir. Bu eserlerde ya da yazar�n kitab�n�n arka kapa��nda veya i� sayfas�nda yer alan biyografiler genellikle k�sad�r. Ayr�nt�lar� at�lm�� daha �ok do�um �l�m tarihleri

do�um yerleri

bitirdikleri okullar

�al��t�klar� i�ler

yazd�klar� eserler ve �nemli ba�ar�lar� an�lmakla yetinilir.

Her d�neme

her mesle�e ve her millete ait ki�ilerin biyografilerini veren eserlere evrensel biyografi

bir millete ait ki�ilerin biyografilerini verenlere ulusal biyografi

bir b�lgeye mensup ki�ilerin biyografilerinin topland�� eserlere b�lgesel biyografi

belli bir mesle�e mensup ki�ilerin yer ald�� eserlere meslek� biyografi

belli bir d�nemde ya�ayanlar�n hayat hik�yelerinin verildi�i eserlere de d�nem biyografisi denir. D�nem biyografisine �a�da� insanlar�n yer ald�� Who's Who? (Kim Kimdir?) adl� eseri g�sterebiliriz.

Biyografiler yaz�m tekni�ine g�re de farkl�l�klar arz etmektedir. Bunlar� k�saca ��yle s�n�fland�rabiliriz:

a. Bilimsel biyografi
Biyografik bilgileri kronolojik bir s�ra i�erisinde

alt ba�l�klar halinde

onun d�nemi i�indeki konumunu

getirdi�i yenilikleri

g�sterdi�i ba�ar�lar�

eserlerini

eserlerinin de�i�ik �zelliklerini ele�tirel bir tutumla

belgelere

ara�t�rma ve incelemelere dayal� olarak veren �al��malara bilimsel biyografi ya da biyografik monografi denir. Bu t�r eserlerde ki�inin do�umu

yeti�mesi

��renimi

�al��ma hayat�

t�rlerine g�re eserleri

eserlerinin �nemi

�ekil ve muhteva �zellikleri

ba�ar�lar�

�d�lleri ve ba�ka �zellikleri b�l�mler halinde verilir. Bilimsel biyografi t�r�ne �u �rnekler verilebilir: Mehmet Kaplan

Tevfik Fikret Devir-�ahsiyet-Eser (1971); �smail Parlat�r

Recaizade Mahmut Ekrem (1995); �.Faruk Huyug�zel

H�seyin Cahit Yal��n'�n Hayat� ve Edeb� Eserleri �zerinde Bir Ara�t�rma (1984).

b. Biyografik roman
Roman

hik�ye gibi tahkiye kurgusu i�erisinde

olay anlat�m� �sl�buyla ki�iyi bir roman kahraman� gibi olaylar�n i�indeki konumlar�yla sunan eserlere de edeb� biyografi ya da biyografik roman denir. Biyografik romanlarda ki�inin ruhsal ve fiziksel �zellikleri

davran��lar�

duygular�

d��nceleri

tepkileri

tav�r al��lar�

giyini�i gibi pek �ok de�i�ik �zellikleri ayr�nt�l� olarak verilip bir anlamda onun portresi �izilir. Hayat� i�erisinde canl�

ya�ayan bir ki�ilik olarak sergilenir. Buna �rnek olarak M. Emin Eri�irgil'in Mehmet Akif /�sl�mc� Bir �airin Roman� (1956); Tahir Alangu'nun �mer Seyfettin (1968) adl� eserleri verilebilir. Ayr�ca O�uz Atay'�n Bir Bilim Adam�n�n Roman� (1975) adl� roman� da bu t�r�n en iyi �rneklerindendir. Yazar bu roman�nda hocas� Mustafa �nan'� merkez alarak bir d�nemin idealist neslinin hayat�n� yans�tm��t�r.

c. Nekroloji
�len �nl� bir ki�inin hemen �l�m�nden sonraki g�nlerde genellikle gazete ve dergilerde yak�n �evresinde yer alan ki�iler taraf�ndan onun �st�n niteliklerinin

erdemlerinin

�al��malar�n�n ve di�er �zelliklerinin an� �sl�buyla anlat�ld�� yaz�lara denir. Bu yaz�lar bir anlamda �leni �ok seven birinin a��tlar�

duygusal

�znel a��klamalar�d�r. Bu t�r yaz�lara �rnek olarak Yahya Kemal'in �l�m� dolay�s�yla kaleme al�nm�� u yaz�lar� verebiliriz: Vehbi Cem A�kun

"�stanbul A��n� Kaybetti" (D�nya

5 Kas�m 1958); Nimet Behsuz

"B�y�k �airin Arkas�ndan" (Yeni G�n

3 Kas�m 1958); Cenap Gediko�lu

"Bir Dev �air G��t�" (Yeni G�n

5 Kas�m 1958).

Oto-biyografi: Baz� �nl� ki�iler hayattayken kendi hayat hik�yelerini yazm��lar-d�r. Bunlara da oto-biyografi (�zya�am�yk�s�) denir.

�nceleri biyografiler

genellikle krallar�n

b�y�k din adamlar�n�n ya da ola�an�st� kahramanl�klar g�stermi� ki �ilerin hayat�yla s�n�rl�yd�. Bunlar�n biyografilerinde genellikle onlar�n ger�ek �zelliklerinin ve niteliklerinin yan�nda efsanev�

menk�bev� �zellikleri de vurgulan�rd�. Kahramanlar�n y�celtilmi� ki�ilikleri o topluma bir �zg�ven a��l�yor

ayr�ca model ki�ilikleri sunularak onlar gibi olunmas� sal�k veriliyor ve baz� hikmetli davran��lar�yla da ibretli dersler verilmesi ama�lan�yordu. �rne�in Tanzimattan �nce kl�sik T�rk edebiyat�nda yaz�lan menak�b-nameler

tarikat b�y�klerinin kerametlerle dolu ola�an�st� hayatlar� verilir.

T�rk edebiyat�nda ilk biyografik eser

Malik Bah�i'nin Ferid�ddin-i Attar'dan �evirmi� oldu�u Tezkiret�'l-Evliya'd�r.
Daha �ok mesleklerine g�re d�zenlenmi� ve birden fazla ki�inin biyografisinin yer ald�� tezkire

menak�b

vefeyat

devha

sefine

tuhfe

hadika

fihrist

silsilename

�a-irname

gazavatname

sicil gibi adlar alt�nda bir�ok eser kaleme al�nm��t�r.

Menak�pname ya da vel�yetname denilen eserlerde tarikat b�y�klerinin

evliyalar�n

pir ve �eyhlerin ola�an�st� halleri

ker�metleri ve di�er ki�isel �zellikleri anlat�l�r. Yay�mlanm�� baz� menak�pnamelere �u �rnekler g�sterilebilir: Hac�msultan Vel�yetnamesi (Rudolp Tschudi); Hac� Bekta� Vel�yetnamesi (Erich Gross).

Vakayinamelerde de bir�ok devlet adam�n�n biyografilerine ait malzemeler bulmak m�mk�nd�r.

�uara Tezkireleri: �airlerin biyografilerine

eserlerine yer veren

�iirleri hakk�nda de�erlendirmelerin bulundu�u eserlere �uara tezkiresi denir.

T�rk �airlerinin biyografilerinin topland�� ilk T�rk�e �uara tezkiresi XV. y�z-y�lda kaleme al�nan Ali �ir Nevay� (�.1501/907) 'nin Mec�lis�'n-Nef�is (1491/896) adl� eseridir.

Tanzimattan g�n�m�ze kadar yaz�lm�� biyografilere �u �rnekleri verebiliriz: Re-caizade Mahmut Ekrem

Kudemadan Birka� �air (1885); Muallim Naci

Osmanl� �air-leri (1890); Be�ir Fuad

Viktor Hugo (1886); S�leyman Nazif

Mehmet Akif (1924); Kenan Aky�z

Tevfik Fikret (1947); Mehmet Kaplan

Nam�k Kemal Hayat� ve Eserleri (1948); Olcay �nertoy

Halit Ziya U�akl�gil

Romanc�l�� ve Roman�m�zdaki Yeri (1965); Birol Emil

Mizanc� Murad Bey

Hayat� ve Eserleri (1979); Nurullah �etin

Beh�et Necatigil

Hayat�

Sanat� ve Eserleri (1998).

Kaynak: [Sadece Kayitli �yeler Linkleri G�rebilir. �ye Olmak i�in Tiklayin...]

24. June 2009, 12:33 AM	#1 (permalink)
FreaK7 Administrator �yelik tarihi: Jul 2007 Nerden: �stanbul Mesajlar: 3.675 Reputation : 11 Reputation Display : My Mood:	biyografi t�r�n�n �zellikleri ve tarihi geli�imi,temsilcileri Biyografi T�r�n�n �zellikleri (Tarihi Geli�imi ve Temsilcileri) Kendi alanlar�nda �nl� olmu� siyaset adam� edebiyat�� sporcu bilim adam� ses sinema tiyatro sanat��s� gazeteci ticaret adam� gibi ki�ilerin hayatlar�n� neler yap-t�klar�n� �lke ve d�nya insanl��na neler kazand�rd�klar�n� hayatlar�n�n �nemli ba�ar�lar�n� ve d�n�m noktalar�n� b�t�n�yle anlatan yaz� ve kitaplara biyografi (ya�am�yk�s�) denir. Bir ki�inin hayat�n� ayr�nt�l� olarak veren ki�isel biyografi kitaplar� oldu�u gibi birden �ok ki�inin hayat hik�yelerini bir araya getiren genel biyografi eserleri de var-d�r. �rne�in antolojilerde ansiklopedilerde y�ll�klarda birden �ok ki�inin biyografileri �ok k�sa olarak ana hatlar�yla verilir. Bu eserlerde ya da yazar�n kitab�n�n arka kapa��nda veya i� sayfas�nda yer alan biyografiler genellikle k�sad�r. Ayr�nt�lar� at�lm�� daha �ok do�um �l�m tarihleri do�um yerleri bitirdikleri okullar �al��t�klar� i�ler yazd�klar� eserler ve �nemli ba�ar�lar� an�lmakla yetinilir. Her d�neme her mesle�e ve her millete ait ki�ilerin biyografilerini veren eserlere evrensel biyografi bir millete ait ki�ilerin biyografilerini verenlere ulusal biyografi bir b�lgeye mensup ki�ilerin biyografilerinin topland�� eserlere b�lgesel biyografi belli bir mesle�e mensup ki�ilerin yer ald�� eserlere meslek� biyografi belli bir d�nemde ya�ayanlar�n hayat hik�yelerinin verildi�i eserlere de d�nem biyografisi denir. D�nem biyografisine �a�da� insanlar�n yer ald�� Who's Who? (Kim Kimdir?) adl� eseri g�sterebiliriz. Biyografiler yaz�m tekni�ine g�re de farkl�l�klar arz etmektedir. Bunlar� k�saca ��yle s�n�fland�rabiliriz: a. Bilimsel biyografi Biyografik bilgileri kronolojik bir s�ra i�erisinde alt ba�l�klar halinde onun d�nemi i�indeki konumunu getirdi�i yenilikleri g�sterdi�i ba�ar�lar� eserlerini eserlerinin de�i�ik �zelliklerini ele�tirel bir tutumla belgelere ara�t�rma ve incelemelere dayal� olarak veren �al��malara bilimsel biyografi ya da biyografik monografi denir. Bu t�r eserlerde ki�inin do�umu yeti�mesi ��renimi �al��ma hayat� t�rlerine g�re eserleri eserlerinin �nemi �ekil ve muhteva �zellikleri ba�ar�lar� �d�lleri ve ba�ka �zellikleri b�l�mler halinde verilir. Bilimsel biyografi t�r�ne �u �rnekler verilebilir: Mehmet Kaplan Tevfik Fikret Devir-�ahsiyet-Eser (1971); �smail Parlat�r Recaizade Mahmut Ekrem (1995); �.Faruk Huyug�zel H�seyin Cahit Yal��n'�n Hayat� ve Edeb� Eserleri �zerinde Bir Ara�t�rma (1984). b. Biyografik roman Roman hik�ye gibi tahkiye kurgusu i�erisinde olay anlat�m� �sl�buyla ki�iyi bir roman kahraman� gibi olaylar�n i�indeki konumlar�yla sunan eserlere de edeb� biyografi ya da biyografik roman denir. Biyografik romanlarda ki�inin ruhsal ve fiziksel �zellikleri davran��lar� duygular� d��nceleri tepkileri tav�r al��lar� giyini�i gibi pek �ok de�i�ik �zellikleri ayr�nt�l� olarak verilip bir anlamda onun portresi �izilir. Hayat� i�erisinde canl� ya�ayan bir ki�ilik olarak sergilenir. Buna �rnek olarak M. Emin Eri�irgil'in Mehmet Akif /�sl�mc� Bir �airin Roman� (1956); Tahir Alangu'nun �mer Seyfettin (1968) adl� eserleri verilebilir. Ayr�ca O�uz Atay'�n Bir Bilim Adam�n�n Roman� (1975) adl� roman� da bu t�r�n en iyi �rneklerindendir. Yazar bu roman�nda hocas� Mustafa �nan'� merkez alarak bir d�nemin idealist neslinin hayat�n� yans�tm��t�r. c. Nekroloji �len �nl� bir ki�inin hemen �l�m�nden sonraki g�nlerde genellikle gazete ve dergilerde yak�n �evresinde yer alan ki�iler taraf�ndan onun �st�n niteliklerinin erdemlerinin �al��malar�n�n ve di�er �zelliklerinin an� �sl�buyla anlat�ld�� yaz�lara denir. Bu yaz�lar bir anlamda �leni �ok seven birinin a��tlar� duygusal �znel a��klamalar�d�r. Bu t�r yaz�lara �rnek olarak Yahya Kemal'in �l�m� dolay�s�yla kaleme al�nm�� u yaz�lar� verebiliriz: Vehbi Cem A�kun "�stanbul A��n� Kaybetti" (D�nya 5 Kas�m 1958); Nimet Behsuz "B�y�k �airin Arkas�ndan" (Yeni G�n 3 Kas�m 1958); Cenap Gediko�lu "Bir Dev �air G��t�" (Yeni G�n 5 Kas�m 1958). Oto-biyografi: Baz� �nl� ki�iler hayattayken kendi hayat hik�yelerini yazm��lar-d�r. Bunlara da oto-biyografi (�zya�am�yk�s�) denir. �nceleri biyografiler genellikle krallar�n b�y�k din adamlar�n�n ya da ola�an�st� kahramanl�klar g�stermi� ki �ilerin hayat�yla s�n�rl�yd�. Bunlar�n biyografilerinde genellikle onlar�n ger�ek �zelliklerinin ve niteliklerinin yan�nda efsanev� menk�bev� �zellikleri de vurgulan�rd�. Kahramanlar�n y�celtilmi� ki�ilikleri o topluma bir �zg�ven a��l�yor ayr�ca model ki�ilikleri sunularak onlar gibi olunmas� sal�k veriliyor ve baz� hikmetli davran��lar�yla da ibretli dersler verilmesi ama�lan�yordu. �rne�in Tanzimattan �nce kl�sik T�rk edebiyat�nda yaz�lan menak�b-nameler tarikat b�y�klerinin kerametlerle dolu ola�an�st� hayatlar� verilir. T�rk edebiyat�nda ilk biyografik eser Malik Bah�i'nin Ferid�ddin-i Attar'dan �evirmi� oldu�u Tezkiret�'l-Evliya'd�r. Daha �ok mesleklerine g�re d�zenlenmi� ve birden fazla ki�inin biyografisinin yer ald�� tezkire menak�b vefeyat devha sefine tuhfe hadika fihrist silsilename �a-irname gazavatname sicil gibi adlar alt�nda bir�ok eser kaleme al�nm��t�r. Menak�pname ya da vel�yetname denilen eserlerde tarikat b�y�klerinin evliyalar�n pir ve �eyhlerin ola�an�st� halleri ker�metleri ve di�er ki�isel �zellikleri anlat�l�r. Yay�mlanm�� baz� menak�pnamelere �u �rnekler g�sterilebilir: Hac�msultan Vel�yetnamesi (Rudolp Tschudi); Hac� Bekta� Vel�yetnamesi (Erich Gross). Vakayinamelerde de bir�ok devlet adam�n�n biyografilerine ait malzemeler bulmak m�mk�nd�r. �uara Tezkireleri: �airlerin biyografilerine eserlerine yer veren �iirleri hakk�nda de�erlendirmelerin bulundu�u eserlere �uara tezkiresi denir. T�rk �airlerinin biyografilerinin topland�� ilk T�rk�e �uara tezkiresi XV. y�z-y�lda kaleme al�nan Ali �ir Nevay� (�.1501/907) 'nin Mec�lis�'n-Nef�is (1491/896) adl� eseridir. Tanzimattan g�n�m�ze kadar yaz�lm�� biyografilere �u �rnekleri verebiliriz: Re-caizade Mahmut Ekrem Kudemadan Birka� �air (1885); Muallim Naci Osmanl� �air-leri (1890); Be�ir Fuad Viktor Hugo (1886); S�leyman Nazif Mehmet Akif (1924); Kenan Aky�z Tevfik Fikret (1947); Mehmet Kaplan Nam�k Kemal Hayat� ve Eserleri (1948); Olcay �nertoy Halit Ziya U�akl�gil Romanc�l�� ve Roman�m�zdaki Yeri (1965); Birol Emil Mizanc� Murad Bey Hayat� ve Eserleri (1979); Nurullah �etin Beh�et Necatigil Hayat� Sanat� ve Eserleri (1998). Kaynak: [Sadece Kayitli �yeler Linkleri G�rebilir. �ye Olmak i�in Tiklayin...] __________________

Se�enekler
Yazdırılabilir şekli g�ster Sayfayı E-Mail olarak g�nder
Stil
Normal Hybrid-Şeklinde g�sterime geç Ağa� şeklinde g�sterime geç

Konuyu Toplam 1 �ye okuyor. (0 Kayıtlı �ye ve 1 Misafir)